h

Het spel rond Brouwerseiland

5 mei 2015

Het spel rond Brouwerseiland

Op de agenda voor de raadsvergadering van 30 april 2015 stond een onderwerp dat overduidelijk iets losmaakt onder inwoners, recreanten, ondernemers maar ook zeker binnen de lokale politiek. De volle publieke tribune in het gemeentehuis was getuige van een merkwaardig schouwspel.

 

Politiek met open vizier
Want wat doe je dan, wanneer je als groot voorstander van Brouwerseiland merkt dat de weerstand tegen deze plannen niet van slechts 'een handjevol surfers' komt? Het 'handjevol surfers' dat zich tegen deze plannen verzette, bleek namelijk een enorme hoeveelheid vaste bezoekers van de Brouwersdam te vertegenwoordigen. Bovendien kwamen er in de aanloop naar de raadsvergadering ook bezwaren vanuit ondernemers, en er werd in Scharendijke een petitie gestart. Binnen enkele dagen waren in de groene stembus bij dorpshuis De Putmeet ruim 400 handtekeningen ingeleverd, waarna besloten werd de petitie ook over de andere kernen van Schouwen-Duiveland te verspreiden. En met succes, want enkele dagen daarna stond het aantal handtekeningen op ruim 1700. De initiatiefnemer, een jonge inwoner van Scharendijke, stuurde een brief naar gemeenteraad, en college van Burgemeester en Wethouders, om hen te vertellen over de petitie. En om hen te vragen of zij deze in ontvangst wilden nemen. Dit, samen met de meer dan 200 brieven en de betogen van de 13 insprekers, zou je natuurlijk kunnen opvatten als een duidelijk signaal vanuit de bevolking. Een signaal dat men niet zit te wachten op de komst van Brouwerseiland. Je zóu er voor kunnen kiezen om de betrokkenen niet alleen te horen, maar ook ècht naar hen te luisteren.

Maar nee, VVD-fractievoorzitter Wout van den Berg koos er voor om in plaats van op àl die bezwaren, en al die reacties, zich te focussen op de vermeende rol van de SP bij de verschillende protestacties. Hij vroeg zich hardop af, of de SP-fractie nog wel kon deelnemen aan de beraadslagingen. Of wij niet teveel betrokken waren bij de verschillende acties om onze rol als raadslid te kunnen uitvoeren op dit agendapunt. We hadden immers het lef om in de raadsvergadering de protestshirts van de surfers te dragen en medewerking te verlenen aan een petitie tegen Brouwerseiland. De VVD-fractievoorzitter slaat hiermee de plank volledig mis.

Wanneer je het als raadslid eens bent met de bezwaren van de tegenstanders mag je blijkbaar niet meestemmen over het raadsvoorstel, ook al is er geen sprake van eigenbelang. Hoewel hij zelf pleit voor "politiek met open vizier", bedient hij zichzelf van een goedkope strategie in een poging zijn politieke tegenstanders monddood te maken. Maar wat nog veel erger is, is dat hij in zijn politieke spelletje, de ruim 1700 handtekeningen van mensen die tegen de komst van Brouwerseiland zijn, als leugens wegzet. Alle bezwaren worden zonder pardon van tafel geveegd, en op de inhoud van de ruim 200 brieven wordt niet eens ingegaan.
Mocht de VVD zich ooit nog afvragen hoe het toch komt dat mensen het vertrouwen in de politiek kwijtraken, en waarom de publieke tribune toch vaak zo leeg is, dan is het misschien een idee om de eigen strategie nog eens onder de loep te nemen en deze raadsvergadering nog eens terug te luisteren.

 

De beantwoording van de wethouder, suggestief en onvolledig
Wanneer zij dat doen, kunnen zij ook meteen de beantwoording van de wethouder zorgvuldig terugluisteren. Dan horen zij namelijk, dat het met het door de wethouder weerleggen van al die 'leugens' van de petitie helemaal niet zo'n vaart liep. De beantwoording van de wethouder was voornamelijk gericht op het ontkrachten van punt 1 tot en met 6 van de petitie. De wethouder praatte hierbij heel veel maar vertelde eigenlijk weinig. Laten we de punten ook even één voor één doorlopen:

 

Punt 1:
Ruimtelijke procedures worden in ongebruikelijke volgorde doorlopen. Als de gemeenteraad op 30 april instemt met het Beeldkwaliteitsplan heeft projectontwikkelaar Zeelenberg 'vrij spel'.

 
Volgens wethouder Verseput wordt er voor Brouwerseiland exact dezelfde procedure gevolgd als bij andere grote projecten. Een beeldkwaliteitsplan komt echter meestal tot stand parallel aan het bestemmingsplan en wordt doorgaans door gemeenteraden vastgesteld als beleidsstuk gekoppeld aan het bestemmingsplan. In het geval van Brouwerseiland is er een los beeldkwaliteitsplan ter vaststelling aan de raad voorgelegd, waarin nog veel belangrijke zaken niet bekend zijn en we dus geen idee hebben hoe het plan er daadwerkelijk komt uit te zien. Het bestemmingsplan zal volgens de planning bovendien pas ter vaststelling aan de raad worden voorgelegd in het derde kwartaal van 2016. Er is dus geen enkele noodzaak om het beeldkwaliteitsplan in dit stadium al vast te stellen. Dat daar desondanks wèl voor gekozen is kon door zowel de wethouder als door andere voorstanders van Brouwerseiland niet worden beargumenteerd.
Afwijkingen in procedure zijn ook te vinden als het gaat om de planning van diverse onderzoeken en het tekenen van een exploitatieovereenkomst. In het geval van de supermarkt, welke wethouder Verseput benoemde als voorbeeld van vergelijkbare procedures, was er een flinke lijst van onderzoeken welke uitgevoerd dienden te zijn alvorens er een exploitatieovereenkomst werd opgesteld. In het project Brouwerseiland zijn diverse reeds toegezegde onderzoeken nog niet uitgevoerd, en toch staat er in de planning dat er deze maand nog een exploitatieovereenkomst wordt getekend.

Punt 2:
De Crisis- en Herstelwet (Chw) is toegepast zodat het plan wordt ontzien van serieuze milieu-effecten rapportage en beroepsprocedures. Het verruimen van regels betekent in het algemeen dat nadelige effecten niet gecompenseerd hoeven te worden.

 
De wethouder deed voorkomen alsof de Crisis- en Herstelwet totaal niet aan de orde is geweest bij de ontwikkelingen rondom Brouwerseiland. Daarbij 'vergat' hij wel te vertellen dat dat wel de intentie was van het college. Uit een besluitenlijst van het college van B&W van 01-05-2012 blijkt namelijk, dat het college (waarin ook deze wethouder vertegenwoordigd was) de aanvraag voor de toepassing van de Crisis- en Herstelwet t.b.v. de ontwikkeling van de 'Duurzame Jachthaven van de Toekomst' ondersteund heeft. Dat men in Den Haag uiteindelijk besloot niet in te stemmen met het verzoek om het plan op te nemen in de Crisis- en Herstelwet komt vooral omdat er andere mogelijkheden werden gezien om van algemene regelgeving op het gebied van ruimtelijke ordening af te wijken. Dat het niet onder de noemer Crisis- en Herstelwet geplaatst kan worden betekent dus nog niet dat er niet van deze mogelijkheden voor afwijkende procedures gebruik is gemaakt.

Punt 3:
Een staatssteunprocedure wordt gestart zodat de nieuwe eigenaren geen marktconforme erfpacht hoeven te betalen aan Staatsbosbeheer.

 
Volgens wethouder Verseput was er geen enkele sprake van een staatssteunprocedure. Toch valt in het 'Uitvoeringsprogramma Zicht op de Grevelingen 2014-2018' te lezen dat er in relatie tot de uitgifte van de gronden in ondererfpacht, conform de opdracht van het Algemeen Bestuur waarin ook onze wethouder is vertegenwoordigd, een staatssteunprocedure dient te worden opgestart indien de gesprekken van het Schap (met de initiatiefnemers, Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf en Staatsbosbeheer) daartoe aanleiding geven. Voor o.a. de overleggen en juridische inzet met betrekking tot de staatssteunprocedure is binnen het programma 'Zicht op de Grevelingen II' voor de jaren 2014, 2015 en 2016 zelfs een bedrag van totaal €125.000 gereserveerd. De verbazing van de wethouder op dit punt van de petitie kan dus twee dingen betekenen: òf de verbazing was gespeeld om de voorzet aan medespeler Wout van den Berg kracht bij te zetten, òf als lid van het Dagelijks Bestuur van Natuur- en Recreatieschap Grevelingen is hem het één en ander ontgaan.

Punt 4:
De gemeenteraad wordt op een dwaalspoor gebracht doordat er naar hartenlust wordt gegoocheld met aantallen villa's, bouwhoogtes en economische cijfers van het toenmalige plan 'Jachthaven van de Toekomst' dat andere uitgangspunten had.

 
In de beantwoording door de wethouder in de raadsvergadering werd bevestigd dat er veel onduidelijkheid was over cijfers. Dat hij hiermee zichzelf tegenspreekt ten opzichte van zijn opmerkingen in de commissie Openbare Ruimte waarin hij ontkende dat er gegoocheld werd, maakt de hele toestand er overigens niet duidelijker op.

Punt 5:
Elke onderbouwing van het veronderstelde economische voordeel en het zogenaamde duurzame karakter ontbreekt of is sterk verouderd. Het gebruik van beton en hardhout is een creatief gebruik van de term 'duurzaam'.

 
Vlak vóór de raadsvergadering werd er een bericht naar de raadsleden gestuurd met daarin de beantwoording van de wethouder van een aantal vragen die gesteld waren tijdens de commissievergadering. Hierin werd kort gesteld dat de initiatiefnemer in overleg met Economische Impuls Zeeland tot de conclusie was gekomen dat een nieuwe M.E.E.R. ('Maatschappelijke en Economische Effect Rapportage') niet noodzakelijk is. Hoe men tot deze conclusie gekomen is, stond er niet bij. Ook de wethouder kon tijdens de raadsvergadering niet aangeven hoe men tot deze conclusie gekomen was. Wel zei hij letterlijk "eerst was er sprake van 600 woningen, en nu zijn dat er nog maar 450 dus heb je een heel andere situatie" waarmee hij in feite bevestigt dat er wel degelijk een noodzaak bestaat om op basis van de meest actuele plannen opnieuw onderzoek te doen naar de te verwachten economische en maatschappelijke effecten van de plannen, en geeft hij hiermee de opsteller van de petitie gelijk.

Punt 6:
De gemeenteraad wordt misleid met dat het gebied openbaar toegankelijk zal blijven. In de verkoopbrochure wordt namelijk geadverteerd met privéstranden. Zou de eigenaar van een 1miljoen+ villa u toelaten op zijn eigen strand?

 
Hoewel de wethouder trachtte de raad er van te overtuigen dat het plangebied daadwerkelijk openbaar toegankelijk zal blijven, moest hij toch toegeven dat de discussie over wat er nu precies wordt verstaan onder 'openbaar toegankelijk' nog met de initiatiefnemers gevoerd dient te worden. Ook de opmerking dat er in de communicatie van initiatiefnemer naar potentiële kopers gesproken wordt over een "eigen strand", kon hij niet ontkrachten. Bovendien werd er in zijn schriftelijke beantwoording van vragen uit de vergadering van de commissie Openbare Ruimte vermeld, dat het plangebied wel degelijk zal worden afgesloten, zij het slechts 's avonds en 's nachts.

Uit bovenstaande blijkt dat de argumenten die op de petitie genoemd worden, niet zomaar uit de lucht zijn komen vallen. Maar los daarvan, het moge duidelijk zijn dat de ondertekenaars van de petitie eenvoudigweg tégen de komst van Brouwerseiland zijn. Kennelijk past deze boodschap niet bij het standpunt van de VVD, want Van den Berg koos ervoor deze boodschap te negeren.

 

De rol van de SP
Over het door SP ondersteunen van protestacties het volgende. Daarin wordt heel duidelijk waar een groot verschil zit tussen SP en een aantal andere fracties. Wij zijn namelijk géén vertegenwoordigers van de raad maar volksvertegenwoordigers. En wanneer er zo'n breed gedragen bezwaar komt tegen een project, dan moeten we dat serieus nemen.

Het zal wellicht een teleurstelling zijn voor de fractievoorzitter van de VVD, dat onze betrokkenheid bij zowel de protestacties van de surfers als bij de petitie zich beperkt tot een ondersteunende rol en dat daarmee zijn spannende indianenverhaal opeens fictie blijkt. In tegenstelling tot wat Van den Berg in zijn wekelijkse column aangeeft is de betrokkenheid van de SP bij de acties geenszins 'vaag' of 'mistig' te noemen. Hoe kun je immers als politieke partij nóg duidelijker laten zien wat je standpunt is dan door duidelijk herkenbaar, in SP-jassen, deel te nemen aan een protestactie van surfers bij het gemeentehuis, het dragen van SOS-shirts tijdens de raadsvergadering en het beschikbaar stellen van het adres van de lokale SP-afdeling als inleveradres voor een petitie?

Politiek is meer dan een spelletje waarbij je kunt winnen of verliezen. Politiek gaat om ideologie. En die houdt nu eenmaal niet op bij de grenzen van het gemeentehuis. Ideologie is iets dat je bij je draagt, het is de bril waardoor je naar je omgeving kijkt, het is het doel waarnaar je streeft bij alles dat je doet.
Hoeveel keer is er, vanuit diverse partijen, niet geroepen 'we moeten naar de burgers toe, we moeten met de mensen in gesprek'. Hoe kun je dit goed doen, wanneer je je niet durft uit te spreken, wanneer je niet durft te zeggen waarvoor je staat. Een gesprek met iemand die niets terug zegt, is verdraaid lastig. Om ècht in gesprek te gaan met mensen, is nu eenmaal nodig dat die mensen weten, met wie ze te maken hebben.

De manier waarop wij de rol van volksvertegenwoordiger vervullen, is niet bepaald verrassend te noemen. De SP is namelijk overal dé partij die ook buitenparlementair de strijd aangaat. En daar zijn we trots op! De SP staat náást de mensen, gaat samen met die mensen de strijd aan. Dat lukt nu eenmaal niet, door je te beperken tot het lezen van stukken en het vergaderen in het gemeentehuis.

Gelukkig zijn de fracties niet allemaal hetzelfde, dat geeft kleur aan de politiek. Maar we moeten elkaar vooral uitdagen in een debat over de inhoud, en respecteren dat alle partijen voor zichzelf bepalen in welke vorm zij dit gieten.

Dat de vorm waar de SP-fractie voor kiest anders is dan wat men tot nu toe gewend is in de gemeenteraad van Schouwen-Duiveland, betekent niet dat dit niet integer is. Dat dit verschil in stijl aangegrepen wordt om de aandacht van het massale bezwaar tegen Brouwerseiland te verleggen naar een politieke tegenstander geeft echter wèl te denken hoe men blijkbaar aankijkt tegen inwoners en bezoekers die initiatief tonen om voor hun belangen op te komen.

Zie ook:

U bent hier